Interview met Barbara ‘Babs’ Licht
(bij haar debuutroman De weg langs de wilgen)
Met De weg langs de wilgen debuteert Barbara ‘Babs’ Licht als romanschrijfster. Haar roman speelt in een herkenbare wereld van dorpen, familiebanden, oude keuzes en liefde die zich niet eenvoudig laat wegdenken. Babs Licht groeide op in het Zuid-Hollandse rivierengebied, en put voor haar werk zichtbaar uit een leven lang kijken, luisteren en onthouden.
We spraken met haar over haar eerste roman, haar liefde voor streekverhalen en de vraag waarom ze juist nu naar buiten treedt als auteur.
Uw naam is voor veel lezers nieuw. Wie is Barbara ‘Babs’ Licht?
‘Voor de buitenwereld ben ik inderdaad een nieuweling, maar schrijven is voor mij niet nieuw. Ik heb eigenlijk mijn hele leven geschreven. Niet altijd met het idee dat anderen het zouden lezen, maar wel als manier om dingen vast te houden. Mensen, stemmen, plekken, kleine gebeurtenissen die op het moment zelf misschien onbeduidend lijken, maar later toch een hele wereld blijken te bevatten. Ik kom uit een omgeving waar veel werd verteld, al gebeurde dat niet altijd in grote woorden. Soms zat een heel levensverhaal in een opmerking aan de keukentafel, of in de manier waarop iemand naar buiten keek voordat hij iets zei. Dat soort dingen zijn me altijd bijgebleven.’
Waarom komt u juist nu met een debuutroman?
‘Misschien omdat sommige verhalen tijd nodig hebben. Niet alleen om geschreven te worden, maar ook om op de juiste toon verteld te kunnen worden. Ik heb jarenlang gewerkt, geleefd, gezorgd, verhuisd, teruggekeken, vooruitgekeken – zoals zoveel mensen. Al die tijd bleef het schrijven op de achtergrond aanwezig. Pas de laatste jaren kreeg ik het gevoel dat ik niet langer alleen voor mezelf wilde blijven schrijven. Alsof de stem waarin ik wilde vertellen eindelijk helder genoeg was geworden. Ik denk dat leeftijd daarbij helpt. Je hoeft niet meer zoveel te bewijzen. Je hoeft alleen nog eerlijk te zijn.’
De weg langs de wilgen is duidelijk een roman met wortels in een herkenbaar Nederlands landschap. Waar komt dat vandaan?
‘Uit vertrouwdheid, denk ik. Ik ben opgegroeid in een deel van Zuid-Holland met dijken, water, dorpsranden en buurtschappen waar mensen elkaar kennen zonder elkaar altijd echt te kennen. Dat landschap zit in mijn systeem. Niet alleen letterlijk, maar ook in de manier waarop mensen met elkaar omgaan. In zulke streken is veel nabijheid, maar ook veel terughoudendheid. Mensen bemoeien zich niet altijd rechtstreeks met elkaar, maar ze zien vaak meer dan je denkt. Dat spanningsveld vind ik interessant. Je kunt er prachtige verhalen in kwijt, juist omdat er onder het gewone zoveel onuitgesproken leven zit.’
Uw roman heeft trekken van een streekroman, maar voelt ook psychologisch en ingetogen. Herkent u dat?
‘Ja, dat is denk ik wel juist. Ik houd van verhalen die geworteld zijn in een concrete omgeving, met herkenbare verhoudingen, familiegeschiedenis en een zekere rust in de verteltoon. Maar ik wilde nooit alleen decoratief schrijven. Het landschap is voor mij niet zomaar achtergrond. Het doet iets met mensen. Het bewaart dingen, het spiegelt, het dwingt soms tot terugkijken. Ik schrijf graag over mensen die niet altijd zeggen wat ze voelen, en die juist daardoor soms jarenlang met iets blijven rondlopen. Dat hoeft niet zwaar of spectaculair te zijn. Het alledaagse is vaak al indringend genoeg.’
In De weg langs de wilgen speelt ook romantiek een belangrijke rol, maar niet in een vluchtige of jonge vorm.
‘Dat klopt. Ik wilde schrijven over liefde die niet alleen draait om de eerste vonk, maar ook om tijd, gemis, gemiste kansen, eerdere levens, andere keuzes. Liefde op latere leeftijd is niet minder intens, maar wel rijker beladen. Er zit meer geschiedenis omheen. Meer voorzichtigheid ook. En soms meer waarheid. Ik vind het interessant wanneer twee mensen elkaar niet alleen ontmoeten, maar ook alles meenemen wat hen gevormd heeft. Familie, verdriet, eerdere relaties, schuldgevoel, loyaliteit – het hoort er allemaal bij. Dat maakt een liefdesverhaal voor mij niet minder romantisch, maar juist geloofwaardiger.’
Uw toon is opvallend rustig. Is dat een bewuste keuze?
‘Ja. Ik houd niet zo van overhaasting in boeken. Ik lees zelf graag romans waarin ruimte is voor observatie, voor stilte, voor het kleine gebaar dat uiteindelijk meer zegt dan een hele dramatische scène. Dat betekent niet dat er niets gebeurt. Integendeel. Alleen geloof ik dat het leven zich vaak juist in de nuance afspeelt. Een blik. Een zin die te laat komt. Een huis waarin iemand afwezig is en toch nog overal voelbaar blijft. Een terugkeer naar een plek waarvan je dacht dat je er klaar mee was. Ik wil dat lezers de wereld van mijn personages niet alleen begrijpen, maar ook een beetje bewonen.’
Zijn er schrijvers of verteltradities die u hebben gevormd?
‘Zeker. Ik ben opgegroeid met Nederlandse vertellers die de gewone mens serieus nemen. Schrijvers die begrijpen dat er in families, dorpen en regionale levenswerelden net zoveel drama, schoonheid en tragiek schuilt als in grote historische of stedelijke romans. Daarnaast ben ik gevoelig voor verteltradities waarin niet alles wordt uitgesproken. Waar de lezer mag meeluisteren, meevoelen, verbanden leggen. Dat past ook bij de wereld waaruit ik zelf kom.’
Uw boek ademt vertrouwdheid met het leven in het Zuid-Hollandse eilanden- en rivierengebied. Is dat ook een bewuste hommage aan die streek?
‘Ja, in zekere zin wel. Niet als toeristische ode, maar als erkenning. Ik vind dat zulke gebieden vaak te snel worden weggezet als gewoon, terwijl daar juist zoveel menselijkheid ligt opgeslagen. De overgang van dorp naar stad, van oude gemeenschap naar nieuwbouwwijken, van nuchterheid naar stille emotie – dat fascineert me. Deze streek heeft iets in zich van zowel beweging als vasthouden. Mensen vertrekken er, maar raken het niet altijd kwijt. Dat gegeven zit ook in mijn roman.’
Wat hoopt u dat lezers meenemen uit De weg langs de wilgen?
‘Dat sommige keuzes niet voorbijgaan zodra je ze maakt. Dat liefde niet altijd verdwijnt alleen omdat het leven verdergaat. En dat een plek waar je vandaan komt soms meer van je heeft onthouden dan je zelf wilde weten. Maar ook iets eenvoudigers: herkenning. Troost misschien. Het gevoel dat een gewoon leven niet klein hoeft te zijn om betekenisvol te zijn.’
Is dit een eenmalig boek, of mogen lezers meer verwachten?
‘Ik hoop zeker meer te schrijven. Ik voel me nog lang niet uitverteld. De wereld van De weg langs de wilgen is voor mij niet uitgeput. Er zijn meer mensen, meer verhalen, meer verhoudingen die aandacht verdienen. Ik denk dat ik een schrijver ben van een bepaald soort wereld: menselijk, regionaal geworteld, relationeel, met oog voor wat onder de oppervlakte blijft. Daar wil ik graag verder in.’
Bestel hier de debuutroman van Babs Licht.
